નવી દિલ્હી- RBI New Rule જો કયારે આપના બેંક ખાતામાં ભુલથી કોઈ સંદિગ્ધ ટ્રાન્ઝક્શન થઈ જાય છે અથવા તો સાયબર ફ્રોડની તપાસમાં આપનું બેંક એકાઉન્ટ ફસાઈ જાય છે. તો હવે આપને ગભરાવાની જરૂર નથી. રીઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાએ સામાન્ય જનતા અને બેંકના ગ્રાહકો માટે એક બહુ મોટો નિર્ણય લીધો છે અને નિયમને વધુ સરળ કર્યો છે.
બેંક એકાઉન્ટ ફ્રીજ
સામાન્ય રીતે એવું જોવા મળતું હતું કે સાયબર પોલીસ અથવા તો બેંક કોઈપણ એક નાના સંદિગ્ધ ટ્રાન્ઝક્શનના સ્થાને ગ્રાહકનું પુરે પુરુ બેંક એકાઉન્ટ ફ્રીજ કરી દે છે. તેનાથી લોકોને પોતાના પૈસા ઉપાડવા કે વાપરવામાં ભારે મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હતો. પણ હવે આરબીઆઈએ આ વ્યવસ્થામાં મોટો ફેરફાર કરવાની દરખાસ્ત કરી છે.
ટ્રાન્ઝક્શનની રકમ હોલ્ડ કરવી
RBI New Rule આરબીઆઈના નવા નિયમો મુજબ જો કોઈપણ ખાતામાં 1000 રૂપિયા કે તેની વધુની રકમ કોઈ સંદિગ્ધ અથવા તો અસામાન્ય લેવડદેવડ ફ્લૈગ થાય છે તો બેંક પુરું ખાતુ ફ્રીઝ નહી કરે. બેંક કેવળ તે જ સંદિગ્ધ ટ્રાન્ઝક્શનની રકમને અસ્થાયી રૂપથી હોલ્ડ પર રાખશે. ખાતામાં જમા બાકીના પૈસા ગ્રાહક વિના કોઈ રોકટોક વગર ઉપયોગ કરી શકશે.
ગ્રાહકને 20 દિવસનો સમય મળશે
હવે બેંક મનમાની કરીને લાંબા સમય સુધી પૈસા અટકાવી શકશે નહી. પુરી પ્રક્રિયા માટે સમય મર્યાદા નક્કી કરી દીધી છે. બેંક દ્વારા હોલ્ડ કરાયેલ રકમ પછી ગ્રાહક પોતાની ઓળખ, કમાણીનો સ્ત્રોત અને તે લેવડદેવડનું યોગ્ય કારણ સાબિત કરવા માટે 20 દિવસનો સમય મળશે. ગ્રાહકે કાગળ જમા કરાવ્યા પછી તુરંત બાદ બેંકે 10 દિવસમાં અંદર પોતાની તપાસ કરવી પડશે. જો જવાબ યોગ્ય નીકળે તો બેંક તુરંત જ રકમ પરથી હોલ્ડ હટાવી દેવામાં આવશે.
રાષ્ટ્રીય સાયબર અપરાધ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ
RBI New Rule જો ગ્રાહક 20 દિવસમાં જવાબ નથી આપતો તો તેનો જવાબ સંતોષજનક નથી તો બેંક પૈસાને અનિશ્ચિત મુદત સુધી દબાવીને બેસી નહી શકે. બેંક આ કેસને રાષ્ટ્રીય સાયબર અપરાધ રિપોર્ટિંગ પોર્ટલ(NCRP) દ્વારા સંબધિત પોલિસને સોંપવી પડશે. તેના પછી પોલિસ પાસે 30 દિવસનો સમય રહેશે કે જે આ રકમ પર ઔપચારિક કાયદીય પ્રતિબંધ જાહેર કરશે.
એઆઈની મદદ લેવી
આરબીઆઈએ બેંકોને કહ્યું છે કે સંદિગ્ધ ગતિવિધિઓ જેવી કે અચાનક મોટી રકમની લેવડદેવડ ગ્રાહકની જાહેર થયેલ આવક સાથે મેળ ન ખાય તો તેને પકડવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ(એઆઈ) અને મોનેટરિંગ સીસ્ટમનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
નવો નિયમ 1 એપ્રિલ, 2027થી અમલી
આ નવો નિયમ 1 એપ્રિલ, 2027થી ફરજિયાત લાગુ કરવામાં આવશે. જો કે બેંક ઈચ્છે તો તેને અત્યારે પણ લાગુ કરી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના 4 ઓગસ્ટ, 2026ના આદેશ પછી આરબીઆઈએ ગ્રાહકોના હિતોની રક્ષા માટે આ પગલું ભર્યું છે.
