Generated by AI
નવી દિલ્હી- Cooking fuel ATM પેટ્રોલની ગાડીઓમાં E20 (20 ટકા ઈથેનોલ બ્લેંડિંગ)નું લક્ષ્ય સમય કરતાં પહેલા હાંસલ કરી લીધા પછી હવે ભારત સરકાર બાયોફ્યૂલનો ઉપયોગ એક બિલકુલ નવા જ ક્ષેત્રમાં કરવા માટે પગલા માંડી રહી છે. અત્યાર સુધી ઈથેનોલનો(Ethanol) ઉપયોગ ફક્ત પેટ્રોલમાં મેળવીને ગાડીઓના ફ્યૂલ ટેન્ક સુધી હતો. પણ હવે સરકાર ફ્યૂલ ટેન્કથી આગળ વધીને રસોઈના ચુલા અને હવાઈ જહાજો સુધી ઈથેનોલ પહોંચડાવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.(India’s master plan, will cooking fuel be available from ATMs, ethanol will also be used in aircraft)
આવનારા સમયમાં તમે પૈસા ઉપાડવા માટે એટીએમનો(ATM) ઉપયોગ કરતાં હતા, હવે ઈથેનોલ એટીએમ(Cooking fuel ATM) જોવા મળશે. જ્યાંથી લોકો રસોઈના ચુલામાં ઉપયોગી થનાર ઈથેનોલ ફ્યૂલ લઈ શકશે. આવો આપણે સમજીએ કે ભારતનો આ ઈથેનોલ આધારિત ફ્યૂલનો શું છે માસ્ટર પ્લાન અને રસોઈ માટે રસોડુ અચાનક કેમ મહત્ત્વનું બની ગયું છે?
ભારતનો ઈથેનોલ(Ethanol) બ્લેંડિંગ પ્રોગ્રામ દેશની સફળ ઉર્જા યોજનાઓમાંનો એક છે. એક દસકા પહેલા પેટ્રોલમાં ફક્ત 1.5 ટકા ઈથેનોલ મિક્સ કરવામાં આવતું હતું. જે આજે વધારીને 20 ટકા થઈ ગયું છે. જેનાથી ભારતમાં 1.4 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થઈ છે. આજે ભારતમાં ઈથેનોલના ઉત્પાદનની ક્ષમતા વાર્ષિક 20 અબજ લીટરને વટાવી ગઈ છે અને આ વર્ષે તે 24 અબજ લીટર સુધી પહોંચી જશે.
પેટ્રોલમાં E20 બ્લેંડિંગ માટે ફક્ત 11 અબજ લિટર અને દવાઓ અને શરાબ ઉદ્યોગ માટે 3.5 અબજ લીટર ઈથનોલની જરૂરિયાત હોય છે. ત્યાર પછી પણ દેશની પાસે દર વર્ષે 7 અબજ લીટર વધારાનું ઈથેનોલ બચે છે. આ વધારાના વપરાયા વગરના ઈથનોલના ઉપયોગ માટે સરકાર નવા રસ્તા શોધી રહી છે.
Cooking fuel ATM ભારતમાં રસોઈ બનાવવા માટે એલપીજી સિલિન્ડર(LPG Cylinder) પર નિર્ભર રહેવું પડે છે. જેનો ગેસનો સૌથી મોટો હિસ્સો વિદેશોમાંથી મોંઘા ભાવે આયાત કરવો પડે છે. સરકાર એક એવા રીટેલ મોડલ પર વિચાર કરી રહી છે કે જ્યાં લોકો ઈથેનોલ એટીએમમાં ખાસ ડબ્બામાં ઈથેનોલ ભરીને પોતાન ઘરમાં ખાસ ઈથેનોલ સ્ટવ પર ખાવાનું રાંધી શકશે. જેનાથી એલપીજીની આયત પરની નિર્ભરતા ઘટી જશે. વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવા માટે અને ખેડૂતોને તેમના પાકના વધુ સારા ભાવ મળશે.
ઈથેનોલનો(Ethanol) ઉપયોગ ફક્ત રસોઈ(Cooking fuel ATM) અને ગાડીઓ સુધી સીમિત નહી રહે. સરકાર 2027માં આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનોમાં 1 ટકા ગ્રીન જેટ ફ્યૂલ(SAF) મેળવવાનો(મિક્સ કરવાનો) ફરજિયાત કરવાનો રોડમેપ તૈયાર કર્યો છે. ઈથેનોલને આલ્કોહલ ટૂ જેટ ટેકનિકથી હવાઈ જહાજના ઈંધણમાં બદલી શકાય છે. એનટીપીસી ગ્રીન એનર્જિ અને જીપીએસ રિન્યૂએબલ્સ મળીને વિશાખાપટ્ટનમાં ભારતનો સૌથી પહેલો ઈથેનોલ ટૂ જેટ પ્લાન્ટ પણ ઉભો થઈ રહ્યો છે.
ભારત હવે નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને ઈન્ડોનેશિયા જેવા દેશોને ઈથેનોલની(Ethanol) નિકાસ કરવાની યોજના પણ બનાવી રહ્યું છે. જેમની પાસે બ્લેંડિંગનો નિયમ તો છે પણ ઈથેનોલ બનાવવા માટે પર્પાપ્ત સંશાધન નથી.
પહેલા ઈથેનોલને ફક્ત ખાંડની મિલોની એક બાય પ્રોડક્ટ માનવામાં આવી હતી. પણ હવે મકાઈ અને અનાજમાંથી ખૂબ મોટા પ્રમાણમાં ઈથેનોલ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. શેરડીથી ખસીને અનાજ પર ભાર આપવાથી પાણીનો વપરાશ પણ ઘટ્યો છે. હવે ઈથેનોલ ફક્ત એક એગ્રી પૉલીસી નથી, પણ ભારતની નેશનલ એનર્જિ સ્ટ્રેટેજીનો સૌથી મોટો મજબૂત હિસ્સો બની ગયો છે.
