Generated by AI
અમદાવાદ- Guru Purnima 2026 ગુરુ આપણા જીવનમાં સર્વોચ્ચ સ્થાન ધરાવે છે. તે આપણને અજ્ઞાનના અંધકારમાંથી બહાર કાઢીને જ્ઞાનના પ્રકાશમાં લઈ જાય છે. ગુરુ ધર્મમાં રહીને જીવન જીવવાની ટિપ્સ આપે છે, તેનો અભ્યાસ પણ કરાવે છે. ગુરુ મંત્ર જીવમાં શિવના દર્શન કરવાનો મહામંત્ર કહેવાય છે. ગુરુ પૂર્ણિમા એ સેવા, સમર્પણ અને કર્તવ્યભાવ શીખવે છે. ગુરુએ ચીંધવેલ માર્ગ પર ચાલનાર શિષ્યને ભગવાનના દર્શન થાય છે. આમ ગુરુને ભગવાન જેટલો ઊંચો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.(Guru Purnima, a day to express gratitude to the Guru)
Guru Purnima 2026 ની ઉજવણી
2026ના વર્ષમાં 29 જુલાઈને બુધવારે ગુરુ પૂર્ણિમાનો શુભ દિવસ આવે છે. જે દિવસ ગુરુ પ્રત્યે આભાર અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો દિવસ છે. જે દિવસે ગુરુ પૂજન કરીને ગુરુના આશીર્વાદ લેવાનો દિવસ છે. તેમજ સેવા, ભજન અને ભોજનનું ખૂબ મહત્ત્વ રહેલું છે. ગુજરાતમાં તમામ ગુરુના આશ્રમ અને મંદિરોમાં ગુરુ પૂર્ણિમાની ભવ્ય ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્રમાં ગુરૂ પૂર્ણિમાનો દિવસ ખૂબ જ ભવ્યાતિભવ્ય રીતે ઉજવાય છે.
ભગવાન કૃષ્ણ અને રામને પણ ગુરુ હતા
ઉજ્જૈન સ્થિત સાંદિપનિ આશ્રમમાં રહીને શ્રીકૃષ્ણે વિદ્યા અને 64 કલાઓનું જ્ઞાન મેળવ્યું હતું. આમ જોવા જઈએ તો શાસ્ત્રોમાં કૃષ્ણના ચાર ગુરુઓનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. (1) ગુરુ સાંદિપનિ (2) ઘોર અંગિરસ, (3) ભગવાન પરશુરામ અને (4) મહર્ષિ વેદવ્યાસ. એવી જ રીતે મહાભારત કાળમાં પાંડવોના ગુરુ દ્રોણાચાર્ય હતા. શ્રી રામના કુળગુરુ તરીકે મહર્ષિ વશિષ્ઠ હતા અને મહર્ષિ વિશ્વામિત્રએ રામને અસ્ત્ર-શસ્ત્રની વિદ્યા આપી હતી.
ધ્યાનમૂલં મૂર્તિઃ પૂજા મંત્રમૂલં ગુરોર્વાક્યમ્ ।
મોક્ષમૂલં કૃપા યેન તસ્મૈ શ્રીગુરુવે નમઃ ॥
અર્થ: ધ્યાનનું મૂળ ગુરુની મૂર્તિ છે, મંત્રનું મૂળ ગુરુનું વચન છે અને મોક્ષનું મૂળ ગુરુની કૃપા છે. તેવા શ્રી ગુરુને નમસ્કાર છે.
અખંડમણ્ડાલાકારં વ્યાપ્તં યેન ચરાચરમ્ ।
તત્પદં દર્શિતં યેન તસ્મૈ શ્રીગુરુવે નમઃ ॥
અર્થ: જેણે અખંડ બ્રહ્માંડ અને ચરાચર જગતમાં વ્યાપ્ત પરમાત્માના પદનું દર્શન કરાવ્યું છે, તેવા શ્રી ગુરુને મારા નમસ્કાર છે.
ગુરુ ગોવિંદ દોનો ખડે, કિસકો લાગૂં પાય?
બલિહારી ગુરુ આપકી, ગોવિંદ દિયો બતાય.
અર્થઃ ગુરુ અને ભગવાન બંને મારી સમક્ષ હાજર થાય છે. મારે કોને પ્રણામ કરવા જોઈએ? હું એવા ગુરુને નમન કરું છું, કે જેમણે મને ભગવાન(ગોવિંદ)નો પરિચય કરાવ્યો.
10 વાક્યોમાં ગુરુનું મહત્ત્વ
ગુરુના મહત્વને પ્રતિબિંબિત કરતી દસ મહત્વપૂર્ણ પંક્તિઓ નીચે મુજબ છેઃ
(1) માર્ગદર્શક: ગુરુ એ છે જે આપણને સાચા અને ખોટા વચ્ચેનો તફાવત શીખવે છે.
(2) અજ્ઞાનનો નાશ કરનાર: ‘ગુ’ એટલે અંધકાર, અને ‘રુ’ એટલે નાશ કરનાર; તેથી, ગુરુ અજ્ઞાનનો અંધકાર દૂર કરે છે.
(3) ચારિત્ર્ય નિર્માણ: તેઓ આપણને શિક્ષણની સાથે સારી રીતભાત, શિસ્ત અને માનવીય મૂલ્યો શીખવે છે.
(4) ભગવાન સમાન ગુરુ: ભારતીય સંસ્કૃતિમાં, ગુરુને ભગવાન (બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, મહેશ) સમાન દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.
(5) કુંભારની જેમ: કુંભારની જેમ, ગુરુ શિષ્યના જીવનમાં રહેલી ખામીઓને દૂર કરે છે, તેને વધુ સારા અને મજબૂત વ્યક્તિમાં પરિવર્તિત કરે છે.
(6) આત્મવિશ્વાસ આપનાર: ગુરુનું માર્ગદર્શન આપણા આત્મવિશ્વાસમાં વધારો કરે છે અને આપણને જીવનના પડકારોનો સામનો કરવાની શક્તિ આપે છે.
(7) પ્રથમ ગુરુ: માતાપિતા છે. આપણા માતાપિતા આપણા પ્રથમ ગુરુ છે, જે આપણને માતૃભાષા, બોલીથી માંડીને જીવન જીવવાની પદ્ધતિ શીખવે છે.
(8) ધ્યેય સિદ્ધિ: ગુરુના જ્ઞાન અને અનુભવ દ્વારા જ આપણે જીવનમાં આપણા સાચા લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરવામાં સફળ થઈએ છીએ.
(9)નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ: એક સાચો ગુરુ નિઃસ્વાર્થપણે પોતાના શિષ્યના કલ્યાણ અને સફળતાની ઇચ્છા રાખે છે.
(10) સાચો મિત્ર: કટોકટીના સમયે, ગુરુ સાચા મિત્ર અને રક્ષક તરીકે કાર્ય કરે છે, આપણો હાથ પકડીને આપણને સાચો માર્ગ બતાવે છે.
આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શન
હિન્દુ ધર્મ, બૌદ્ધ ધર્મ અને જૈન ધર્મમાં ગુરુ પૂર્ણિમા(Guru Purnima 2026) એ જ્ઞાન, કૃતજ્ઞતા અને આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શનનો સૌથી મોટો તહેવાર છે, જે દર વર્ષે અષાઢ મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. તેને વ્યાસ પૂર્ણિમા પણ કહેવામાં આવે છે. કારણ કે આ દિવસે મહાભારતના લેખક મહર્ષિ વેદવ્યાસની જન્મજયંતિ પણ ઉજવવામાં આવે છે.
ગુરુ પૂર્ણિમાનો મહિમા
અજ્ઞાન દૂર કરનાર: ‘ગુરુ’ શબ્દ બે ભાગોથી બનેલો છે: ‘ગુ’ (અંધકાર) અને ‘રુ’ (અંધકાર દૂર કરનાર). ગુરુ એ છે જે શિષ્યના જીવનમાંથી અજ્ઞાનનો અંધકાર દૂર કરે છે અને જ્ઞાનનો પ્રકાશ ફેલાવે છે. આ દિવસે સનાતન ધર્મના આદિ ગુરુ મહર્ષિ વેદ વ્યાસની પૂજા કરવામાં આવે છે, જેમણે ચાર વેદોનું સંકલન કર્યું હતું અને 18 પુરાણોની રચના કરી હતી. આધ્યાત્મિક સાધકો અને યોગીઓ માટે પણ તેનું ખૂબ મહત્વ છે, કારણ કે આ દિવસે ભગવાન શિવ (આદિ યોગી) એ સપ્તર્ષિઓને યોગનું પ્રથમ જ્ઞાન આપ્યું હતું.
જૈન ધર્મમાં ગુરુ
બૌદ્ધ ધર્મ અને જૈન ધર્મમાં દિવસ ભગવાન બુદ્ધ દ્વારા (સારનાથ ખાતે) પ્રથમ ઉપદેશની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે અને જૈન ધર્મમાં, તે પ્રથમ તીર્થંકર, ભગવાન મહાવીરને શિષ્ય તરીકે અપનાવવાની યાદમાં Guru Purnima 2026 ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે, શિષ્યો તેમના ગુરુઓના ચરણોમાં નમન કરે છે. તેમના આશીર્વાદ લે છે અને આધ્યાત્મિક રીતે પ્રગતિ કરવાનો સંકલ્પ લે છે.
- ડો. જતિન મહેતા જ્યોતિષાચાર્ય, બનારસ
આ પણ વાંચો…. Guru Purnima 2026 – Most Watched Article
Guru Purnima 2026: ગુરુ પૂર્ણિમાના દિવસનું મહત્ત્વ, મુહૂર્ત, પૂજા વિધિ જાણો
